![\"001\"](\"http:\/\/andrzej.piesiak.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/001.jpg\")
<\/a><\/p>\nPiecz\u0105tka mia\u0142a kszta\u0142t ko\u0142a o \u015brednicy odrysowanej ze s\u0142oika po d\u017cemie. Kilkugodzinny trud okupiony krwawi\u0105cymi opuszkami palc\u00f3w przyni\u00f3s\u0142 efekt. Z bocznej deski z pryczy no\u017cem wyci\u0105\u0142em klocek, na kt\u00f3ry chcia\u0142em naklei\u0107 moj\u0105 \u201ep\u0142askorze\u017ab\u0119\u201d. Po namy\u015ble stwierdzi\u0142em, \u017ce por\u0119czniej b\u0119dzie, dla samego druku, je\u015bli powierzchnia klocka nie b\u0119dzie p\u0142aska ale wypuk\u0142a. Umo\u017cliwi to dok\u0142adniejsze i wygodniejsze przenoszenie wzoru na papier. Koledzy, za wr\u0119czon\u0105 jakiemu\u015b wi\u0119\u017aniowi-kryminali\u015bcie paczk\u0119 herbaty zdobyli buteleczk\u0119 tuszu do piecz\u0105tek. Za poduszk\u0119 s\u0142u\u017cy\u0142 kawa\u0142ek kilkakrotnie z\u0142o\u017conej tkaniny. Wpad\u0142em na pomys\u0142, aby dla lepszego wch\u0142aniania tuszu w linoleum zmatowi\u0107 je. Ale sk\u0105d wzi\u0105\u0107 papier \u015bcierny? Ol\u015bnienie: w jego roli wyst\u0105pi\u0142a\u2026 chropowata powierzchnia \u017celiwnego kaloryfera.<\/p>\n
Naklejenie wyk\u0142adziny na wypuk\u0142y klocek spowodowa\u0142o, i\u017c z kszta\u0142tu ko\u0142a zrobi\u0142 si\u0119 owal. Ale zaprojektowane g\u0142\u00f3wne proporcje rysunku zosta\u0142y zachowane. Niestety, zd\u0105\u017cyli\u015bmy wykona\u0107 tylko kilka odbitek. Kt\u00f3rego\u015b dnia dostali\u015bmy wiadomo\u015b\u0107, \u017ce podczas naszego spaceru odb\u0119dzie si\u0119 rewizja w celach. Piecz\u0105tk\u0119 przekaza\u0142em na przechowanie Krzysiowi Tulaszowi, kt\u00f3ry z powodu choroby nie wychodzi\u0142 na spacerniak. Ten, z jaki\u015b i dla siebie niezrozumia\u0142ych powod\u00f3w tu\u017c przed rewizj\u0105 spanikowa\u0142 i… spu\u015bci\u0142 piecz\u0105tk\u0119 z wod\u0105 w muszli klozetowej (rury spustowe by\u0142y grube, jeszcze poniemieckie).
\nNb. biedny Krzy\u015b tym \u201ewyczynem\u201d na kilka tygodni zas\u0142u\u017cy\u0142 sobie na przezwisko \u201eszambo-nurek\u201d. Na jego (i nasze) szcz\u0119\u015bcie zachowa\u0142o si\u0119 dos\u0142ownie kilka odbitek mojego pierwszego stempla.<\/p>\n
O\u015bmielony efektem zabra\u0142em si\u0119 za produkcj\u0119 kolejnych piecz\u0105tek. Przy nast\u0119pnych przyj\u0105\u0142em format prostok\u0105ta o wymiarach, kt\u00f3re pozwala\u0142y ukry\u0107 stempel w pude\u0142ku zapa\u0142ek. Jeden, dla odmiany, mia\u0142 kszta\u0142t tr\u00f3jk\u0105ta. Inny z kolei ozdobi\u0142em z\u0105bkami, jak w prawdziwym znaczku pocztowym. No i mordercze u\u0142omki \u017cyletek zast\u0105pi\u0142em zdobycznymi lancetami.<\/p>\n Papier i koperty zdobywali\u015bmy przez wi\u0119\u017ani\u00f3w zatrudnionych do prac pomocniczych w wi\u0119ziennym biurze. Te\u017c za herbat\u0119.<\/p>\n Wielkie wzburzenie i w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d SB-k\u00f3w wywo\u0142a\u0142y odbitki stempla z napisem: \u201eOb\u00f3z internowanych Kamienna G\u00f3ra – by\u0142a filia obozu Gross Rosen\u201d. Oczywi\u015bcie, ostatnie dwa s\u0142owa by\u0142y pisane gotykiem (ile\u017c si\u0119 z tymi literami nam\u0119czy\u0142em!). Wykonali\u015bmy kilkaset odbitek. Cz\u0119\u015b\u0107 przekazali\u015bmy rodzinom, podczas widze\u0144, a cz\u0119\u015b\u0107 \u017cyczliwi ludzie rozprowadzili na terenie Kamiennej G\u00f3ry. Scenka by\u0142a zabawna. M. mia\u0142 zdolno\u015bci plastyczne, ale nie anga\u017cowa\u0142em go do pomocy, bo jako\u015b w obozie znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w r\u00f3\u017cnych \u2013 \u017ce tak powiem – grupach towarzyskich (by\u0142o nas ponad 70 os\u00f3b na jednym korytarzu). Gwoli prawdzie wypada przyzna\u0107, \u017ce raz nast\u0105pi\u0142a wpadka przy odbijaniu piecz\u0105tek. W pierwszych dniach kwietnia 1982 r. nasz ob\u00f3z w Kamiennej G\u00f3rze odwiedzi\u0142 \u00f3wczesny metropolita wroc\u0142awski, ksi\u0105dz arcybiskup (obecnie kardyna\u0142) Henryk Gulbinowicz. Zanim zacz\u0105\u0142 kolejno odwiedza\u0107 cele naszego pawilonu, od jego sekretarza, ks. Andrzeja Dzie\u0142aka wzi\u0119li\u015bmy spor\u0105 parti\u0119 \u015bwi\u0119tych obrazk\u00f3w i zasiedli\u015bmy (w sk\u0142adzie: Andrzej Piesiak, Jurek Nalichowski i ja) do odbijania na nich naszych stempli. Chcieli\u015bmy, aby nasi go\u015bcie zabrali je do Wroc\u0142awia. Jak zwykle operacja by\u0142a zabezpieczona na zewn\u0105trz celi przez \u201esztuczny t\u0142ok\u201d koleg\u00f3w. I um\u00f3wili\u015bmy si\u0119, \u017ce do celi b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 wej\u015b\u0107 tylko ks. arcybiskup. Asysta klawiszy ma zosta\u0107 na korytarzu. Tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o. Oczywi\u015bcie zamarkowali\u015bmy zaskoczenie wej\u015bciem go\u015bcia. Poinformowali\u015bmy go, jak wiele daliby SB-cy, gdyby znale\u017ali si\u0119 na jego miejscu. Rozbawionemu arcybiskupowi zademonstrowali\u015bmy technologi\u0119 wykonywania odbitek. I wr\u0119czyli\u015bmy mu spory pakiet \u201egotowych\u201d obrazk\u00f3w.<\/p>\n Po przewiezieniu nas 6.04.1982 r. do G\u0142ogowa zrobi\u0142em jeszcze chyba dwie piecz\u0105tki (jedna w kszta\u0142cie jaja wielkanocnego z napisem \u201e1982, Solidarno\u015b\u0107, Wielkanoc za kratami, G\u0142og\u00f3w\u201d)<\/p>\n Pozna\u0142em tam dw\u00f3ch plastyk\u00f3w (z Lubina i Wroc\u0142awia) i po moim instrukta\u017cu oni przej\u0119li pa\u0142eczk\u0119 (w\u0142a\u015bciwie – lancety). 29.04.1982 r. zwolniono mnie z obozu do domu.<\/p>\n Ostatni raz \u201emacza\u0142em palce w sprawie\u201d w po\u0142owie maja 1982 r., gdy przez rodzin\u0119 Stacha Kostki dostarczy\u0142em do obozu w G\u0142ogowie spory, ukryty w podw\u00f3jnym dnie torby, zestaw lancet\u00f3w, pilniczk\u00f3w i profesjonalnych d\u0142utek (dodatkowo do przesy\u0142ki do\u0142\u0105czy\u0142em chyba ze 30 dziesi\u0119cio- i dwudziestoz\u0142ot\u00f3wek z zeszlifowanymi przez He\u0144ka Sochaja, zaprzyja\u017anionego tokarza z moich kamienio\u0142om\u00f3w, awersami; z monet tych internowani wypi\u0142owywali krzy\u017cyki z or\u0142em, koron\u0119 \u201ewystukiwali\u201d d\u0142utkiem\u201d). Wracaj\u0105c na koniec do Kamiennej G\u00f3ry: ju\u017c w wolnej Polsce natkn\u0105\u0142em si\u0119 na wywiad z by\u0142ym sekretarzem ks. kard. Gulbinowicza. Ks. Dzie\u0142ak wr\u00f3ci\u0142 pami\u0119ci\u0105 m.in. do owej wizyty w naszym obozie. Wspomnia\u0142 i o moim stemplu z napisem \u201eGross Rosen\u201d. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w jakim\u015b stopniu moje r\u0119kodzie\u0142o przyczyni\u0142o si\u0119 do definitywnego zamkni\u0119cia wi\u0119zienia w Kamiennej G\u00f3rze. Kardyna\u0142 stanowczo, g\u0142o\u015bno (i skutecznie) interweniowa\u0142 u komunistycznych w\u0142adz, \u017ce ha\u0144b\u0105 jest przetrzymywanie dzia\u0142aczy \u201eSolidarno\u015bci\u201d w dawnej filii hitlerowskiego obozu koncentracyjnego.<\/p>\n Wi\u0119c warto by\u0142o d\u0142uba\u0107\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. w\u0142adze stanu wojennego jeden\u00a0z oboz\u00f3w internowanych uruchomi\u0142y w Zak\u0142adzie Karnym w Kamiennej G\u00f3rze przy ul. Nadrzecznej 2. Swoistego, komunistycznego smaczku dodaje fakt, i\u017c podczas 2. wojny \u015bwiatowej mie\u015bci\u0142a si\u0119 tam filia obozu koncentracyjnego Gross Rosen. W obozie internowanych w Kamiennej G\u00f3rze umieszczono dzia\u0142aczy \u201eSolidarno\u015bci\u201d z region\u00f3w … Czytaj dalej 2 Stemple obozowe w Obozie Internowanych w Kamiennej G\u00f3rze.<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/andrzej.piesiak.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1135"}],"collection":[{"href":"https:\/\/andrzej.piesiak.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/andrzej.piesiak.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzej.piesiak.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzej.piesiak.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1135"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/andrzej.piesiak.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1163,"href":"https:\/\/andrzej.piesiak.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1135\/revisions\/1163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/andrzej.piesiak.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzej.piesiak.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzej.piesiak.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nNajpierw spr\u00f3bowa\u0142em odtworzy\u0107 t\u0119 utracon\u0105. Uda\u0142o si\u0119.<\/a><\/p>\n<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n
\nNasi \u201eopiekunowie\u201d wychodzili ze sk\u00f3ry, \u017ceby znale\u017a\u0107 i autora stempla, i jego orygina\u0142. Wzmog\u0142y si\u0119 kontrole przy wyj\u015bciach na widzenia, nasili\u0142y si\u0119 rewizje. Bez skutku.
\nAkurat w tym czasie jeden z koleg\u00f3w le\u017ca\u0142 na wi\u0119ziennej izbie chorych. Poniewa\u017c \u201ew cywilu\u201d troch\u0119 zajmowa\u0142 si\u0119 m.in. grafik\u0105, z nud\u00f3w zacz\u0105\u0142 zdobytym lancetem wycina\u0107 w linoleum jakie\u015b kwietne, a wi\u0119c neutralne politycznie, wzorki. Mia\u0142 pecha, poniewa\u017c na izbie chorych akurat przeprowadzono rewizj\u0119. Z\u0141APALI GO! Nieszcz\u0119\u015bnik t\u0142umaczy\u0142 si\u0119, jak m\u00f3g\u0142, \u017ce nie on jest autorem stempli. Bezskutecznie. Szybko przeniesiono go z powrotem do zwyk\u0142ej celi. W dniu widze\u0144 podszed\u0142 do mnie na korytarzu ze skarg\u0105: „Zdzichu, mam przer\u0105bane. Co chwil\u0119 mnie rewiduj\u0105 i strasz\u0105. S\u0105 pewni, \u017ce ja robi\u0119 te piecz\u0105tki. A przecie\u017c to kto\u015b inny podszywa si\u0119 pode mnie! Ju\u017c nie wiem, co robi\u0107!” A ja mu, patrz\u0105c niewinnie i szczerze w oczy: \u201eWidzisz, M., jacy s\u0105 koledzy? I to ma by\u0107 \u00bbSolidarno\u015b\u0107\u00ab?\u201d
\nPokiwa\u0142 g\u0142ow\u0105 i odszed\u0142 zmartwiony.<\/p>\n
\nCo ciekawe, z robieniem stempli zbytnio si\u0119 nie kry\u0142em. Poniewa\u017c po kr\u00f3tkim czasie wywalczyli\u015bmy otwarcie cel przez ca\u0142y dzie\u0144, ka\u017cdy przesiadywa\u0142, gdzie chcia\u0142. I tak si\u0119 zrobi\u0142o, \u017ce nasza cela sta\u0142a si\u0119 swoistym salonem towarzyskim. Od pobudki do capstrzyku nie by\u0142o chwili spokoju: dyskusje, wyk\u0142ady, rozmowy, spory, \u017carty, ch\u00f3ralne piosenki. Czasem a\u017c grozi\u0142em, \u017ce zaczn\u0119 walczy\u0107 o ponowne zamkni\u0119cie cel, bo nie mog\u0119 skupi\u0107 si\u0119 nad ksi\u0105\u017ck\u0105.
\nI w takiej to atmosferze, co jaki\u015b czas, siada\u0142em przy stoliku pod \u015bcian\u0105 i d\u0142uba\u0142em sobie kolejn\u0105 piecz\u0105tk\u0119. Nie kry\u0142em si\u0119 z tym zbytnio, koledzy cz\u0119sto zagl\u0105dali mi przez rami\u0119. Pokazywa\u0142em im, nad czym pracuj\u0119, demonstrowa\u0142em na czym polega lustrzane odbicie w stemplach.
\nNb. to, \u017ce do ko\u0144ca SB-cy nie wpadli na m\u00f3j trop, bardzo dobrze \u015bwiadczy o bywalcach naszej celi. (A Ciebie, M., przepraszam!)<\/p>\n
\nJa z kolei pogr\u0105\u017cy\u0142em si\u0119 w bran\u017cy wokalno-muzycznej, w obozowym zespole Los Kabarinos.<\/p>\n
\nRozbawiony Stach opowiada\u0142 mi potem, jak po wniesieniu torby do celi koledzy bezskutecznie szukali w niej przesy\u0142ki. Opukiwali, potrz\u0105sali sakwoja\u017cem i nic. \u201ePewnie, Stachu, twoja \u017cona pomyli\u0142a torby\u201d. \u201eJak Zdzich powiedzia\u0142, \u017ce jest, musi by\u0107\u201d. W ko\u0144cu znale\u017ali.
\nAle ju\u017c mnie nie by\u0142o przy tym, gdy pozostali w obozach koledzy tworzyli prawdziwe arcydzie\u0142a dochodz\u0105c w mistrzostwie do nawet trzykolorowych znaczk\u00f3w poczty obozowej.<\/p>\n